Informacje Znad niemna

Rosja jest największym krajem świata, dlatego na jej terenie występują zróżnicowane formy powierzchni oraz panują różne warunki pogodowe. Rosja leży na terytorium Europy oraz Azji. Pomiędzy Europą a Azją znajduje się naturalna granica w postaci Uralu. Najwyżej położonymi punktami Rosji są Wzgórza Wałdaj, gdzie ma również swoje źródła najdłuższa rzeka Europy – Wołga. Europejską część Rosji tworzy Nizina Wschodnioeuropejska, natomiast na wschód od Uralu rozciąga się Nizina Zachodniosyberyjska. Dalej terytorium Rosji tworzy Wyżyna Środkowosyberyjska, Nizina Północnosyberyjska oraz Nizina Środkowojakucka. Wśród pasm górskich najważniejsze są Góry Czerskie, Góry Koriackie, Ałtaj, Sajany, Góry Stanowe. Elbrus, znajdujący się w Kaukazie jest najwyższym szczytem. Do najważniejszych rzek rosyjskich należy zaliczyć Lenę, Ob., Wołgę, Amur, Dniepr i Don. W Rosji znajduje się największe na świecie jezioro – Morze Kaspijskie oraz najgłębsze jezioro – Bajkał. Dno tego jeziora tworzy największą na świecie kryptodepresję. Powierzchnia kraju została ukształtowana przez lodowiec, w wysokich partiach gór znajdują się nadal lodowce. Ogromne tereny zajmują bagna, w Rosji tworzy się całe systemy sztucznych zbiorników wodnych. W Rosji panuje przeważnie klimat kontynentalny umiarkowany oraz podbiegunowy. Na niewielkich obszarach kraju występuje klimat monsunowy oraz podzwrotnikowy. Stąd też temperatura na poszczególnych obszarach jest bardzo zróżnicowana. Występują zarówno bardzo ciepłe lata, jak i mroźne zimy, na Syberii temperatura sięga -300C. w okolicach Wierchojańska notuje się jedne z największych rocznych amplitud temperatur. Na terenie Rosji występuje tundra, która zajmuje około ¼ powierzchni całego kraju. W tej strefie rosną głównie mchy i porosty, a najpopularniejszymi zwierzętami są renifery, lisy, niedźwiedzie i sowy. W strefie leśnej znajdują się przede wszystkim drzewa iglaste. Dominuje tam modrzew. W lasach żyją rzadkie zwierzęta, takie jak tygrysy syberyjskie, pantery śnieżne, gronostaje, lisy i wilki.

Rosja jest krajem bardzo zróżnicowanym pod względem etnicznym, zamieszkują ją różne ludy i grupy etniczne. Według różnych danych, struktura wyznaniowa społeczeństwa przedstawia się w odmienny sposób. Znaczna większość rosyjskich obywateli to chrześcijanie, z czego większość stanowią prawosławni. Prawie wszyscy wyznawcy prawosławia należą do Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego. Jednak liczba osób, które biorą czynny udział w życiu duchowym jest niska, szacuje się, że wynosi ona maksymalnie 20%. Rosyjska Cerkiew Prawosławna obejmuje swym zasięgiem większość parafii na terenach Rosji, Litwy, Ukrainy oraz innych państw byłego ZSRR. Chrześcijaństwo w obrządku wschodnim zostało przyjęte przez księcia Włodzimierza I w 988 roku. Początkowo siedzibą Kościoła prawosławnego był Kijów, jednak w 1299 roku siedziba ta została przeniesiona do Włodzimierza. Niedługo potem, w 1325 roku stolica Kościoła została przeniesiona do Moskwy. Kościół wschodni długo czekał na uniezależnienie się od Konstantynopola, nastąpiło to w roku 1448. Głowa Kościoła prawosławnego tradycyjnie, od czasów Jowa, nosi tytuł patriarchy Moskwy i Wszechrusi. Językiem obowiązującym podczas nabożeństw prawosławnych jest cerkiewnosłowiański. Wszystkie święta obchodzone są według kalendarza juliańskiego. Nieznaczny procent chrześcijan na terenie Rosji stanowią katolicy i protestanci. Około 10% obywateli to wyznawcy islamu. Znaczna część Rosja to osoby, które są wyznawcami światopoglądu nieodwołującego się do pojęcia Boga lub bóstw. Liczba ateistów, agnostyków i buddystów wynosi 25-50% według różnych danych. Wyznawcy poszczególnych religii zajmują określone terytoria. Największy odsetek wyznawców islamu notuje się na północnym Kaukazie, w zachodniej Syberii oraz na Powołżu. Buddyzm praktykowany jest od wieków w trzech regionach Rosji: w Kałmucji, Tuwie i Buriacji. Do tej pory w Jakucji i Czukotce spotyka się ludzi, którzy wyznają szamanizm. Nawet wielowiekowe panowanie chrześcijaństwa nie było w stanie wyeliminować najstarszych, praktykowanych od wieków ludowych wierzeń.

Obecnie w Rosji obowiązuje system wielopartyjny. Oznacza to, że przedstawiciele poszczególnych ugrupowań walczą o miejsca w parlamencie. Parlament składa się z Dumy Państwowej i Rady Federacji. Główną partią rosyjskiej sceny jest Jedna Rosja, będąca zapleczem politycznym obecnego premiera Władimira Putina. Jest o partia centrowa, która powstała z połączenia trzech ugrupowań: Jedność, Ojczyzna i Cała Rosja. Od 2002 roku liderem partii jest Borys Gryzłow. Znaczącym poparciem cieszy się też Komunistyczna Partia Federacji Rosyjskiej. Jest ona następczynią Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego. Powstała ona z potrzeby odroczenia idei komunistycznych w Rosji. Jedną z głównych partii rosyjskiej sceny politycznej jest Liberalno-Demokratyczna Partia Rosji. Jest to populistyczne oraz nacjonalistyczne ugrupowanie. Sama partia podkreśla, że jest liberalna i centryczna, jednak na zachodzie postrzegana jest jako ugrupowanie typowo nacjonalistyczne. Działalność partii dąży do ponownego zjednoczenia dawnych republik radzieckich, przywrócenia granic z czasów Imperium Rosyjskiego, kontroli państwa nad wymiarem sprawiedliwości, przywrócenie kary śmierci oraz delegalizacja wszystkich sekst na terenie Rosji. Partia Sprawiedliwa Rosja powstała z połączenia trzech mniejszych partii: Ojczyzny, Rosyjskiej Partii Emerytów oraz Rosyjskiej Partii Życie. Jest to ugrupowanie socjaldemokratyczne o poglądach centrolewicowych. Założeniem tej partii ma być stworzenie alternatywy dla rządzącej obecnie partii Jedna Rosja. Pomimo tych deklaracja partia ta popiera działalność obecnego premiera Władimira Putina. Na czele partii stoi Siergiej Mironow. Do pomniejszych partii politycznych działających na terenie Rosji można zaliczyć Rodinę, Zjednoczony Front Obywatelski, Rosyjski Sojusz Ludowo-Demokratyczny, Zieloną Alternatywę, czy Sojusz Sił Prawicowych. W wyniku ostatnich wyborów miejsca w parlamencie uzyskały cztery ugrupowania. Oprócz partii politycznych na terenie Rosji działają również ugrupowania, których celem jest przywrócenie monarchii, zalicza się do nich Stowarzyszenie Rodziny Romanowów.

Uzbekistan jest dużym państwem leżącym w centralnej części Azji. Przez tereny tego kraju przebiegał w starożytności jedwabny szlak, który łączył Wschód z Zachodem. Arabowie opanowali te tereny w VIII wieku. Wiązało się to ze spadkiem kultury, budowanej przez długie lata starożytności. W X wieku Arabowie opuścili te tereny i rząd objęła dynastia Samanidów. Mongołowie, na czele z Czyngis-chanem najechali na te ziemie, powodując szereg zniszczeń. Zostali oni wyparci dopiero w XIV wieku. Od tamtego czasu obserwuje się szybki rozwój Uzbekistanu. Potem Uzbekistan dał się zawładnąć Turkom, następnie jego poszczególne części były włączane do Rosji. O te tereny walczyło również Imperium Brytyjskie. Po włączeniu Uzbekistanu do Związku Radzieckiego utworzona została Uzbecka Socjalistyczna Republika Radziecka. W 1991 roku, tak jak inne kraje wchodzące w skład ZSRR, Uzbekistan ogłosił niepodległość. Uzbekistan jest krajem typowo rolniczym, na jego ziemiach z powodzeniem można uprawiać bawełnę, która jest głównym towarem eksportowym kraju. Uzbekistan znany jest także z hodowli jedwabiu oraz owiec. Ze względu na klimat skrajnie kontynentalny suchy, w którym występują ciepłe zimy i gorące lata, konieczne jest nawadnianie pól uprawnych. Kraj ten jest bogaty w zasoby surowców naturalnych, takich jak złoto, miedź, srebro, czy uran. Na tych terenach odkryte zostały także złoża gazu ziemnego. Obecnie kraj ten jest republiką, w której prezydent sprawuje autorytarne rządy. Wszelkie decyzje wagi państwowej spoczywają w rękach głowy państwa. Dwuizbowy parlament jest wprawdzie ciałem ustawodawczym, jednak nie odgrywa on większej roli. Islom Karimov jest od 1991 roku prezydentem, wybieranym na siedmioletnią kadencję. Według oficjalnych danych, osiąga on poparcie rzędu 90%, jednak kraje zachodnie stawiają pod znakiem zapytania rzetelność otrzymanych wyników. Większa część populacji Uzbekistanu jest wyznawcami islamu, minimalne ilości obywateli wyznają prawosławie, protestantyzm, buddyzm, czy judaizm.

Słowianie zaczęli się osiedlać w dorzeczu Dniepru i Dźwiny w VI wieku n.e. Pierwszymi władcami Ukrainy byli książęta z dynastii Rurykowiczów, w tym Ruryk – założyciel dynastii, Oleg Mądry i księżna Olga, którzy scentralizowali państwo. W XII wieku Ruś Kijowska została rozbita na dzielnice, które walczyły między sobą. W XIII wieku powstało księstwo Halicko-Włodzimierskie, którego władcy koronowani byli na królów Rusi. W roku 1340 Ruś Czerwona została wcielona do Polski. Kiedy Księstwo Halicko-Włodzimierskie upadło, znaczna część jego ziem dostała się pod władanie Wielkiego Księstwa Litewskiego. XVII wiek to czas licznych powstań kozackich na terenach dzisiejszej Ukrainy. Powstania te skierowane były przeciwko Polsce, a najpoważniejsze skutki miało to zorganizowane przez Bohdana Chmielnickiego. Caryca Rosji Katarzyna Wielka zlikwidowała ostatecznie Sicz Zaporoską, zrównując starszyznę kozacką ze szlachtą rosyjską. W wyniku rozbiorów tereny obecnej Ukrainy znajdowały się pod zaborem rosyjskim, gdzie prowadzono intensywne działania rusyfikacyjne oraz pod zaborem austriackim, w którym pozwalano na rozwój ukraińskich ośrodków kultury. W roku 1917 powstała Ukraińska Republika Ludowa, która utrzymywała sojusz z Rosją. Państwo to szybko przestało istnieć, w wyniku toczących się w dwudziestoleciu walk, a tereny Ukrainy zostały podzielone między Polskę, Czechosłowację i Rumunię, a największa część współczesnej Ukrainy stała się jedną z republik radzieckich. W czasie II wojny światowej Ukraińcy próbowali odzyskać niepodległość, walcząc z partyzantką rosyjską i polską. W tym czasie na terenach Ukrainy toczyły się bratobójcze walki. Po wojnie do ZSRR zostały włączone tereny ukraińskie wraz ze wschodnimi ziemiami polskimi. W 1986 roku nastąpił wybuch w elektrowni jądrowej w Czarnobylu, który doprowadził do skażenia części kraju. W 1991 roku Ukraina odzyskała niepodległość, pierwszym prezydentem został Leonid Krawczuk. W kolejnych wyborach zwyciężył Leonid Kuczma, który sprawował władzę aż do czasów „pomarańczowej rewolucji”, kiedy to władzę przejął Wiktor Juszczenko.