Informacje Znad niemna

Uzbekistan jest dużym państwem leżącym w centralnej części Azji. Przez tereny tego kraju przebiegał w starożytności jedwabny szlak, który łączył Wschód z Zachodem. Arabowie opanowali te tereny w VIII wieku. Wiązało się to ze spadkiem kultury, budowanej przez długie lata starożytności. W X wieku Arabowie opuścili te tereny i rząd objęła dynastia Samanidów. Mongołowie, na czele z Czyngis-chanem najechali na te ziemie, powodując szereg zniszczeń. Zostali oni wyparci dopiero w XIV wieku. Od tamtego czasu obserwuje się szybki rozwój Uzbekistanu. Potem Uzbekistan dał się zawładnąć Turkom, następnie jego poszczególne części były włączane do Rosji. O te tereny walczyło również Imperium Brytyjskie. Po włączeniu Uzbekistanu do Związku Radzieckiego utworzona została Uzbecka Socjalistyczna Republika Radziecka. W 1991 roku, tak jak inne kraje wchodzące w skład ZSRR, Uzbekistan ogłosił niepodległość. Uzbekistan jest krajem typowo rolniczym, na jego ziemiach z powodzeniem można uprawiać bawełnę, która jest głównym towarem eksportowym kraju. Uzbekistan znany jest także z hodowli jedwabiu oraz owiec. Ze względu na klimat skrajnie kontynentalny suchy, w którym występują ciepłe zimy i gorące lata, konieczne jest nawadnianie pól uprawnych. Kraj ten jest bogaty w zasoby surowców naturalnych, takich jak złoto, miedź, srebro, czy uran. Na tych terenach odkryte zostały także złoża gazu ziemnego. Obecnie kraj ten jest republiką, w której prezydent sprawuje autorytarne rządy. Wszelkie decyzje wagi państwowej spoczywają w rękach głowy państwa. Dwuizbowy parlament jest wprawdzie ciałem ustawodawczym, jednak nie odgrywa on większej roli. Islom Karimov jest od 1991 roku prezydentem, wybieranym na siedmioletnią kadencję. Według oficjalnych danych, osiąga on poparcie rzędu 90%, jednak kraje zachodnie stawiają pod znakiem zapytania rzetelność otrzymanych wyników. Większa część populacji Uzbekistanu jest wyznawcami islamu, minimalne ilości obywateli wyznają prawosławie, protestantyzm, buddyzm, czy judaizm.

Słowianie zaczęli się osiedlać w dorzeczu Dniepru i Dźwiny w VI wieku n.e. Pierwszymi władcami Ukrainy byli książęta z dynastii Rurykowiczów, w tym Ruryk – założyciel dynastii, Oleg Mądry i księżna Olga, którzy scentralizowali państwo. W XII wieku Ruś Kijowska została rozbita na dzielnice, które walczyły między sobą. W XIII wieku powstało księstwo Halicko-Włodzimierskie, którego władcy koronowani byli na królów Rusi. W roku 1340 Ruś Czerwona została wcielona do Polski. Kiedy Księstwo Halicko-Włodzimierskie upadło, znaczna część jego ziem dostała się pod władanie Wielkiego Księstwa Litewskiego. XVII wiek to czas licznych powstań kozackich na terenach dzisiejszej Ukrainy. Powstania te skierowane były przeciwko Polsce, a najpoważniejsze skutki miało to zorganizowane przez Bohdana Chmielnickiego. Caryca Rosji Katarzyna Wielka zlikwidowała ostatecznie Sicz Zaporoską, zrównując starszyznę kozacką ze szlachtą rosyjską. W wyniku rozbiorów tereny obecnej Ukrainy znajdowały się pod zaborem rosyjskim, gdzie prowadzono intensywne działania rusyfikacyjne oraz pod zaborem austriackim, w którym pozwalano na rozwój ukraińskich ośrodków kultury. W roku 1917 powstała Ukraińska Republika Ludowa, która utrzymywała sojusz z Rosją. Państwo to szybko przestało istnieć, w wyniku toczących się w dwudziestoleciu walk, a tereny Ukrainy zostały podzielone między Polskę, Czechosłowację i Rumunię, a największa część współczesnej Ukrainy stała się jedną z republik radzieckich. W czasie II wojny światowej Ukraińcy próbowali odzyskać niepodległość, walcząc z partyzantką rosyjską i polską. W tym czasie na terenach Ukrainy toczyły się bratobójcze walki. Po wojnie do ZSRR zostały włączone tereny ukraińskie wraz ze wschodnimi ziemiami polskimi. W 1986 roku nastąpił wybuch w elektrowni jądrowej w Czarnobylu, który doprowadził do skażenia części kraju. W 1991 roku Ukraina odzyskała niepodległość, pierwszym prezydentem został Leonid Krawczuk. W kolejnych wyborach zwyciężył Leonid Kuczma, który sprawował władzę aż do czasów „pomarańczowej rewolucji”, kiedy to władzę przejął Wiktor Juszczenko.

Po rozpadzie Związku Radzieckiego Polska zyskała nowego sąsiada – Litwę. Wcześniej Polska miała wiele wspólnego z tym krajem. Aż do wieku XIII tereny dzisiejszej Litwy były zamieszkiwane przez niezorganizowane plemiona, które nie wytworzyły organizmu państwowego. Dopiero wspólni wrogowie, najpierw kawalerowie mieczowi, a potem krzyżacy, przyczynili się do tego, że ziemie te zostały zjednoczone przez Mendoga, który przyjął chrześcijaństwo. Kiedy po zabójstwie władcy Litwini na powrót zaczęli czcić pogańskie bóstwa, wydawało się, że kraj znowu się rozsypie. Tak się jednak nie stało i Wielkie Księstwo Litewskie zagarniało ziemie dzisiejszej Białorusi, Rosji i Polski, stając się największym państwem w Europie. Od tamtego czasu Litwa była silnie związana z Polską. Na Litwie w XVII wieku język polski stał się językiem urzędowym, Litwini pomagali Polsce walczyć z wrogami, a rodzina królewska z obu państw wchodziła z sobą w liczne koligacje. Uwieńczeniem stosunków polsko-litewskich było utworzenie, na mocy unii lubelskiej, Rzeczpospolitej Obojga Narodów. Do XIX wieku Litwa straciła swoje znaczenie, na skutek licznych wojen potraciła większość swoich terytoriów. Za pomoc Polakom podczas powstań narodowych na Litwę spadły srogie kary ze strony Rosji. Koniec XIX wieku to czas narastania niechęci do narodu polskiego. Litwa była pod panowaniem Rosji do 1918 roku, kiedy to ogłosiła niepodległość. W czasie II wojny światowej Litwa stała się bazą wojsk radzieckich, kiedy wyparto z tych terenów wojska niemieckie. Przez następne lata Litwa stała się częścią Związku Radzieckiego. W roku 1990 ogłosiła niepodległość, na co ZSRR odpowiedziało wprowadzeniem czołgów na ulice Wilna, jednak już rok później niepodległość Litwy została uznana, a państwo stało się członkiem ONZ. Wtedy nastąpił kryzys gospodarczy, z którego Litwa szybko się podniosła. Litwa jest powszechnie uważana za najbardziej jednolity, pod względem narodowościowym twór państwowy. Prawie 90% mieszkańców to Litwini, jednak nadal wiele osób deklaruje polskie lub rosyjskie pochodzenie. W roku 2009 miały miejsce uroczyste obchody 1000-lecia państwa.

Kazachstan jest jednym z największych państw świata. Na początku naszej ery tereny obecnego Kazachstanu znajdowały się pod panowaniem tureckim, a do X wieku były w rękach dynastii Karachonidów. Po podbiciu przez Mongołów należał do Złotej Ordy. W XV wieku wyodrębniła się grupa wolnych ludzi, zwanych Kazachami. Pod koniec XIX wieku Kazachstan został podbity przez Rosjan i wcielony do Imperium. Po utworzeniu Związku Radzieckiego tereny te stały się Kazachską Socjalistyczną Republiką Radziecką. W okresie stalinowskim tereny dzisiejszego Kazachstanu były miejscem zsyłki Czeczenów oraz ludności polskiej. Znajdowały się tam również obozy pracy. Później prawie bezludne terytoria zaczęto zagospodarowywać, z czasem pojawiły się tam laboratoria jądrowe oraz kosmodrom Bajkonur. Kazachstan był ostatnim z państw byłego ZSRR, które proklamowały niepodległość. W 1997 roku stolica kraju została przeniesiona z Ałmaty do Astany. Kazachstan w większej części znajduje się w Azji, jedynie niewielki procent kraju leży w Europie. Kraj ten zajmuje większą część Azji Środkowej. Większą część kraju stanowią niziny i wyżyny, występują także średnie góry. W Kazachstanie, z racji tego, że jest on znacznie oddalony od oceanów, panuje klimat skrajnie kontynentalny. W centralnej części kraju opady praktycznie nie występują, na innych terenach również są niewielkie. Występują znaczne rozpiętości pomiędzy skrajnymi temperaturami w dzień i w nocy oraz w zimie i w lecie. Lato trwa długo, jest zazwyczaj bardzo suche, a temperatura osiąga 400C. Zimy również bywają długie i srogie, powszechnie też notuje się temperatury rzędu – 400C. Wody przybywa jedynie wiosną w czasie, kiedy topnieje śnieg na stepach. W tym czasie ożywają niektóre rzeki, które wcześniej zanikały na terenach pustynnych. Kazachskie pustynie służyły niegdyś jako teren, na którym dokonywano prób z bronią jądrową, dlatego znaczna część tych tere netów pozostaje nadal skażona. Znaczną część Kazachstanu stanowią stepy, pustynie i półpustynie, lasy występują tylko wysoko w górach.

Jednym z najciekawszych państw byłego ZSRR jest Gruzja. Tereny te znane były pod nazwą Kolchida oraz Iberia starożytnym Grekom. Pompejusz podbił te tereny i włączył je do Imperium Rzymskiego. Kraj ten bardzo szybko, bo już w roku 317 przyjął chrześcijaństwo jako religię panującą. Przez wiele stuleci Gruzja opierała się atakom Persów i Arabów, jednak w wieku XIX została podbita przez Persów i imperium osmańskie. Kiedy wyzwoliła się spod panowania muzułmanów zmuszona została oddać się w ręce Imperium Rosyjskiego, które miało zapewnić temu państwu ochronę. Szybko tereny gruzińskie zostały włączone do Imperium, jednak przez cały czas Gruzini przejawiali chęć wyzwolenia się spod władzy carów. Zaraz po rewolucji październikowej powstała Demokratyczna Republika Gruzji, jednak już w roku 1921 została zdobyta przez Rosjan, stając się częścią Zakaukaskiej Republiki Radzieckiej. Wszelkie próby oporu były krwawo tłumione przez Armię Czerwoną. W czasie, kiedy Gruzja była częścią Związku Radzieckiego silne były dążenia niepodległościowe. W 1991 roku ogłoszona została niepodległość, jednak wkrótce wybuchła wojna domowa pomiędzy zwolennikami Gamsachurdii i Szewardhadze, którzy ubiegali się o urząd prezydencki. Dzięki wsparciu Rosji zwyciężył ten drugi. W 2004 roku prezydentem został Saakaszwili. Obecnie Gruzja, pomimo licznych zniszczeń, jakie powstały na skutek wojny domowej, podnosi się z upadku. Obserwuje się znaczny wzrost gospodarczy, ustabilizowanie inflacji oraz przejście do systemu wolnorynkowego. Na terenach Gruzji mieszka 5 milionów Gruzinów, a poza granicami kraju (głównie w Turcji i Rosji) ponad 3 miliony Gruzinów. Największym skarbem Gruzji są zabytki sztuki wczesnochrześcijańskiej. Świątynie wzorowane były na stylu europejskim, jednak już w mozaice, płaskorzeźbach i malowidłach uwidoczniły się wyraźne wpływy perskie i arabskie. Gruzini tworzyli w średniowieczu piękne, wspaniale zdobione, wykonane z najcenniejszych kruszców przedmioty kultu religijnego. Wraz z pojawieniem się wpływów rosyjskich na terenach gruzińskich, sztuka została opanowana przez tamtejsze szkoły.