Informacje Znad niemna

Łotwa jest jednym z krajów nadbałtyckich. Odzyskała ona niepodległość w roku 1918, a w cztery lata później uchwalona została konstytucja. Według jej założeń Łotwa miała być państwem demokratycznym. Jednak w roku 1934 Ulmanis dokonał zamachu stanu, wprowadził stan wojenny i rozwiązał parlament. W 1940 roku do Łotwy wkroczyła Armia Czerwona, domagając się obsadzenia urzędów posłusznymi jej urzędnikami. Nowo wybrany parlament kieruje prośbę do Rosji radzieckiej o przyjęcie Łotwy w poczet Kraju Rad. Łotwa odzyskała niepodległość w 1990 roku, przywrócono w tym czasie konstytucję z 1922 roku. Obecnie Łotwa jest demokracją parlamentarno-gabinetową, opierającą się na systemie wielopartyjnym. Łotewski parlament jest jednoizbowy, posłowie wybierani są na okres czterech lat. Parlament ma dużą władzę, może tworzyć i wprowadzać w życie ustawy, zmieniać treść zapisu konstytucji, a także powoływać i odwoływać prezydenta. Do zadań parlamentu należy również udzielanie wotum zaufania rządowi, mianowanie sędziów oraz członków Kontroli Państwowej. Łotewskie wybory opatrzone są czterema przymiotnikami: są powszechne, równe, bezpośrednie i tajne. Odbywają się one co cztery lata, zgodnie z tradycją w pierwszą sobotę października. Prezydent Łotwy pełni jedynie rolę reprezentacyjną, ma on bardzo ograniczone uprawnienia. Do jego zadań należy wskazanie kandydata na premiera, może on również rozpocząć proces rozwiązania parlamentu. Od kandydata na prezydenta wymaga się, aby miał ukończone 40 lat. Może on być wybrany na głowę państwa tylko dwukrotnie, konstytucja nie przewiduje wielokrotnych kadencji. Prezydent może być w każdej chwili odwołany, potrzebne jest do tego 2/3 głosów parlamentarzystów. Prezydent nie może samodzielnie ustanawiać żadnego aktu państwowego, wszystkie tworzone przez niego dokumenty powinny zawierać także podpis premiera lub ministra właściwego. Funkcję kierowniczą w państwie pełni Gabinet Ministrów, tworzony przez wskazanego przez prezydenta kandydata na premiera. Przed podjęciem działań musi on uzyskać zaufanie parlamentu.

1. Koniec XX wieku obfitował w wiele zmian na mapie świata, a szczególnie w środkowej i wschodniej Europie. Pomijając wojnę w państwach byłej Jugosławii, i zachodzące tam do dziś zmiany, najważniejszą zmianą był oczywiście upadek ZSRR i powstanie wielu nowych państw. Jednym z nich stała się Białoruś, nasz wschodni sąsiad, gdzie pomimo wszelkich oporów i ogólnoświatowego zbliżenia do demokracji nadal mamy do czynienia z dyktaturą Aleksandra Łukaszenki. Wynikiem tego są liczne protesty, próby podjęcia politycznej walki w tym kraju byłego ZSRR. Na pierwszy rzut oka sytuacja ta wydaje się dziwna. Białoruś to przecież nie potęga gospodarcza- Chiny, w których komunistyczną politykę nikt woli nie ingerować, nie ma tam też ogromnego potencjału militarnego, którego mogliby obawiać się zwolennicy demokracji. Jest jednak coś innego, co nie pozwala mieszkańcom białoruskich miast i wsi liczyć na postęp, otwierać się na Europę, jest to Rosja. Politycznie sytuacja ta władzą w Moskwie odpowiada bardzo dobrze. Wszyscy przecież widzimy, że pomimo nie aż tak wyrazistej dyktatury sytuacja w oby krajach jest podobna. Zwieńczeniem tego wszystkiego jest utworzone już w 1996 roku stowarzyszenie Rosji i Białorusi, przekształcone w kwietniu kolejnego roku w Związek Rosji i Białorusi. Idealny przykład międzypaństwowej współpracy i integracji krajów byłego ZSRR. Kulminacyjnym momentem polityki zagranicznej obu państw był rok 2002. Wtedy to ówczesny prezydent, a obecny premier Rosji Władimir Putin zaproponował włączenie Białorusi do Rosji, jako jej trzy zachodnie gubernie. Ku zdziwieniu Moskwy A. Łukaszenko nie przystał na tą propozycję, obawiając się zapewne osłabienia swojej autorytarnej władzy. Jak jednak zakłada sama unia celem tych dwóch państw byłego ZSRR jest integracja gospodarcza i walutowa. Wynikiem tego była chęć wprowadzenia rosyjskiego rubla u naszych wschodnich sąsiadów. Plany legły jednak w ostatnich kilku latach. Stosunki na linii Mińska i Moskwy, mimo, że nadal dobre, uległy wyraźnemu ochłodzeniu. Spowodowały to sankcje nakładane przez Rosję i zakręcenie dopływu na Białoruś ropy i gazu. Mimo to, integracja w tych dwóch krajach byłego ZSRR postępuje o wiele prężniej i szybciej niż w krajach WNP takich jak Litwa, Łotwa czy Estonia.